🍼 Age-based baby guide
Tuần 11: Nhiều em bé đang trở thành những nhà thám hiểm nhỏ rất hòa đồng – con nhìn bạn với đôi mắt sáng, nhoẻn cười thật tươi, tập ê a và kêu ríu rít, vung tay chân có kiểm soát hơn, rồi bỗng nhiên lăn ra ngủ khi bộ não bận rộn và chiếc bụng nhỏ tạm thời đã làm việc đủ cho lúc này.
Key points
Quick scan- Khoảng mười một tuần tuổi, nhiều em bé có vài khoảng thời gian tỉnh táo nhưng bình tĩnh, lặng lẽ quan sát xung quanh, dõi theo khuôn mặt hoặc những món đồ chơi đơn giản trong một lúc ngắn, rồi quấy khóc khi cần thay đổi nhịp hoạt động hoặc cần được ôm ấp.
- Nụ cười xã hội giờ thường dễ nhận ra hơn, và nhiều bé bắt đầu “trò chuyện” nhiều hơn – ê a, kêu, hoặc ư ử khi bạn nói chuyện, hát, hoặc bắt chước âm thanh của con, như thể con đang giữ phần của mình trong một cuộc trò chuyện tí hon.
- Việc ăn vẫn chiếm phần lớn thời gian trong ngày, nhưng một số cha mẹ nhận thấy em bé bắt ti nhanh hơn, bú với nhịp điệu đều đặn hơn và đôi khi khoảng nghỉ giữa một vài cữ bú hơi dài ra, đặc biệt nếu trong ngày có một hai lần chơi sôi nổi hơn.
- Nhiều em bé cử động khỏe hơn, vung tay chân có mục đích hơn, đưa tay lên miệng, và đôi khi có thể nắm hoặc khua chạm nhanh vào một món đồ chơi nhẹ được đặt trong tay.
- Tiếng khóc vẫn có thể xuất hiện thành từng đợt mạnh, thường là cuối ngày khi em bé mệt hoặc bị quá kích thích, và những cách dỗ đơn giản như bế, đu đưa, giảm ánh sáng, hoặc đưa con sang một phòng yên tĩnh hơn có thể tạo ra khác biệt lớn.
- Những lần chơi ngắn đang trở nên thú vị và tương tác hai chiều hơn: bé có thể chăm chú nhìn đôi tay của mình như món “đồ chơi” yêu thích, thích nghe đi nghe lại cùng một bài hát ngộ nghĩnh, hoặc rạng rỡ hẳn lên khi thấy khuôn mặt quen thuộc của bạn ghé vào tầm mắt.
Cho bú/Cho ăn
Guide- Khoảng tuần 11, nhiều em bé vẫn bú/ăn thường xuyên cả ngày lẫn đêm, và cho bú/cho ăn đáp ứng – đưa vú hoặc bình khi con cựa mình, tìm ti, hoặc mút tay – thường rất phù hợp với dạ dày còn nhỏ và đà tăng trưởng đều đặn của con.
- Một số cha mẹ thấy rằng các cữ bú/ăn có vẻ “vào nếp” hơn, khi em bé nhanh chóng tìm được tư thế thoải mái, bú và nuốt theo một nhịp trơn tru, rồi dần thả lỏng bàn tay, vai và nét mặt khi bụng đầy và con cảm thấy thỏa mãn.
- Tã ướt đều đặn, phân mềm và các lần kiểm tra cân nặng định kỳ với nữ hộ sinh, nhân viên y tế thăm khám gia đình, hoặc bác sĩ nhi thường được xem xét cùng nhau để đánh giá việc bú/ăn theo thời gian, bên cạnh việc quan sát xem sau đa số các cữ bú em bé tỉnh táo và dễ chịu đến mức nào.
Giấc ngủ
Guide- Ở mốc mười một tuần, nhiều em bé vẫn ngủ phần lớn thời gian trong mỗi 24 giờ, thường là rất nhiều giấc ngắn, và chuyện bé thức dậy vài lần ban đêm để bú, được ủ ấm hoặc được trấn an vẫn rất thường gặp, dù có thể đã bắt đầu xuất hiện một quãng ngủ dài hơn chút.
- Cha mẹ thường được khuyên đặt bé nằm ngửa trong một không gian ngủ phẳng, thông thoáng, cùng phòng với một người lớn, tránh để gối, chăn lông dày hoặc thú bông gần mặt bé và giữ phòng không có khói thuốc để hỗ trợ giấc ngủ an toàn hơn trong giai đoạn đêm còn hay bị ngắt quãng.
- Một số gia đình nhẹ nhàng giữ cho giấc ngủ ngày diễn ra trong ánh sáng tự nhiên và tiếng động sinh hoạt thường ngày, và biến việc chăm sóc ban đêm thành khoảng thời gian yên tĩnh, ánh sáng dịu và khá ngắn gọn; điều này có thể từ từ giúp bé liên hệ khoảng thời gian sáng sủa, rôm rả với ban ngày và khoảng thời gian yên tĩnh, ôm ấp với ban đêm mà không cần một thời khóa biểu quá nghiêm ngặt.
Đi ti và Đi ngoài
Guide- Ở giai đoạn này, nhiều em bé đã có nhịp điệu quen thuộc về số lần tã ướt và phân mềm, có thể màu vàng mù tạt, nâu, hoặc hơi xanh; những tiếng “xì” to hay gương mặt “ráng rặn” rất nghiêm túc khi đi ngoài vẫn là chuyện thường ngày trong nhiều gia đình.
- Có bé đi ngoài vài lần mỗi ngày, trong khi những bé khác đi ít hơn nhưng mỗi lần nhiều hơn, và cha mẹ thường nắm khá rõ thói quen thường ngày của con nên có thể nhận ra thay đổi – như đột ngột đi ngoài nhiều hơn hẳn hoặc ít hơn hẳn – khá nhanh.
- Nếu tã ướt hoặc tã bẩn đột nhiên trở nên rất hiếm, hoặc bạn thấy phân rất nhạt màu, có máu, hoặc những thay đổi khác khiến bạn lo lắng, bạn được khuyến khích liên hệ với nữ hộ sinh, nhân viên y tế thăm khám gia đình, bác sĩ nhi hoặc dịch vụ cấp cứu địa phương.
Học hỏi & Phát triển
Guide- Khoảng tuần 11, nhiều em bé đang luyện tập những kỹ năng giao tiếp ban đầu, như giữ giao tiếp bằng mắt lâu hơn một chút, mỉm cười đáp lại nụ cười của bạn, và tạo ra những tiếng ê a, kêu khẽ khi bạn nói chuyện – tất cả đều giúp con học rằng bạn là người sẽ đáp lại các tín hiệu của mình.
- Mỗi ngày vài lần, trong vài phút khi em bé tỉnh táo và bình tĩnh, bạn có thể hát một bài hát yêu thích, lặp lại một câu vè đơn giản, hoặc từ từ di chuyển một món đồ chơi có độ tương phản cao hoặc khuôn mặt của bạn từ bên này sang bên kia để bé dõi theo bằng mắt, rồi dừng lại khi con quay mặt đi hoặc bắt đầu quấy.
- Những lần cho bé nằm sấp ngắn, luôn có người trông, trên ngực bạn, trên đùi bạn, hoặc trên bề mặt phẳng giúp bé luyện tập nâng và xoay đầu, sử dụng tay; lồng ghép hoạt động này trong khoảng thời gian dài bằng một bài hát hoặc câu chuyện, vài lần mỗi ngày, sẽ nhẹ nhàng xây dựng sức mạnh cho các cột mốc lăn và ngồi sau này.
Sources
- NHS – Chăm sóc trẻ sơ sinh (0 đến 12 tuần)
- NHS – Em bé của bạn trong 2 tháng đầu tiên
- HealthyChildren.org (AAP) – Phát triển Cảm xúc & Xã hội ở Trẻ: Từ sơ sinh đến 3 tháng
- HealthyChildren.org (AAP) – Các cột mốc phát triển: 3 tháng
- Mayo Clinic – Sự phát triển của trẻ: Từ sơ sinh đến 3 tháng
This content is general information only and is not medical advice. If you are worried about your baby, contact your midwife, health visitor, paediatrician, or local emergency service.