🍼 Age-based baby guide
Tuần 9: Nhiều em bé giờ trông như những người bạn nhỏ lanh lợi – chúng dành nhiều thời gian tỉnh táo yên ả hơn, chia sẻ những nụ cười xã hội rạng rỡ, ê a khi bạn trò chuyện, rồi lại nhanh chóng ngủ thiếp đi khi bộ não và cái bụng đang làm việc hết sức của chúng đã đủ mệt.
Key points
Quick scan- Khoảng tuần thứ chín, nhiều em bé có vài khoảng thời gian tỉnh táo rõ ràng hơn trong ngày, khi chúng nhìn quanh, đạp chân có kiểm soát hơn và tỏ ra rất hứng thú với khuôn mặt, ánh sáng và âm thanh.
- Những nụ cười xã hội giờ thường dễ nhận ra hơn, và nhiều em bé bắt đầu ê a hoặc phát ra những âm mềm như “a” và “u” khi bạn mỉm cười, nói chuyện hoặc hát cho chúng nghe, như thể chúng đang luyện những cuộc trò chuyện tí hon đầu tiên.
- Việc bú vẫn chiếm một phần lớn trong ngày, nhưng một số cha mẹ nhận thấy em bé bú hiệu quả hơn, mút và nuốt nhịp nhàng hơn, và ở một vài thời điểm khoảng cách giữa các cữ có thể kéo dài hơn một chút.
- Tiếng khóc thường đạt đỉnh trong vài tuần vừa rồi và có thể bắt đầu dịu dần ở một số em bé, nhưng những đợt quấy khóc mạnh – đặc biệt là vào cuối buổi chiều hoặc buổi tối – vẫn còn rất phổ biến ở lứa tuổi này.
- Giấc ngủ thường vẫn bị chia thành nhiều đoạn ngắn suốt ngày lẫn đêm, và tổng thời gian ngủ của mỗi bé có thể rất khác nhau, vì vậy chuyện đêm hôm vẫn khó đoán là điều rất thường gặp.
- Những khoảng thời gian chơi ngắn giờ trở nên thú vị hơn: em bé có thể thích dõi theo một món đồ chơi bằng mắt, vung tay chạm vào một chiếc xúc xắc treo, hoặc gặm bàn tay của chính mình trong lúc bạn trò chuyện và mỉm cười bên cạnh.
Bú - ăn
Guide- Vào khoảng tuần thứ 9, nhiều em bé vẫn bú thường xuyên cả ngày lẫn đêm, và cho bú đáp ứng – đưa ti hoặc bình khi bé cựa mình, tìm kiếm bằng miệng hoặc mút tay – thường rất phù hợp với dạ dày nhỏ và nhu cầu tăng trưởng đều đặn của bé.
- Bạn có thể nhận thấy các cữ bú có vẻ có trật tự hơn một chút, khi em bé ngậm bắt vú nhanh hơn, mút và nuốt theo một nhịp đều, và thả lỏng nắm tay, vai khi bụng dần đầy lên.
- Một số em bé vẫn có những “ngày đói” hoặc các cữ bú dồn vào buổi tối khi chúng đòi bú nhiều lần sát nhau; nhiều cha mẹ cho rằng điều này liên quan đến tăng trưởng và nhu cầu được an ủi hơn là do mình làm gì sai.
Ngủ
Guide- Ở tuần thứ chín, nhiều em bé vẫn ngủ phần lớn trong mỗi chu kỳ 24 giờ, thường đâu đó khoảng giữa chục tiếng, nhưng thành nhiều đoạn ngắn, nên việc thức dậy vài lần trong đêm vẫn rất phổ biến.
- Cha mẹ thường được khuyên đặt em bé nằm ngửa trong một không gian ngủ phẳng, thông thoáng, cùng phòng với một người lớn, tránh gối, chăn bông và thú nhồi bông quanh mặt bé, và giữ phòng không khói thuốc để hỗ trợ giấc ngủ an toàn hơn.
- Một số gia đình nhẹ nhàng cho bé thấy sự khác biệt giữa ngày và đêm bằng cách để ánh sáng và tiếng ồn sinh hoạt bình thường cho các giấc ngủ ngày, và giữ việc chăm sóc ban đêm trong yên lặng, ánh sáng dịu, trong khi vẫn theo sát tín hiệu bú và ngủ của bé.
Đi ti và ị
Guide- Đến thời điểm này, nhiều em bé có nhịp khá ổn định giữa những chiếc bỉm ướt và các lần ị phân mềm, có thể màu vàng mù tạt, nâu, hoặc hơi xanh, thường xuất hiện với những tiếng xì rất “hoành tráng” hoặc những biểu cảm mặt mũi hết sức nghiêm túc khi “rặn ị”.
- Có bé ị vài lần một ngày, trong khi những bé khác đi ít hơn nhưng mỗi lần nhiều hơn; cha mẹ thường dần nhận ra điều gì là kiểu “bình thường” của riêng con mình và nhanh chóng để ý nếu có thay đổi.
- Nếu bỉm ướt hoặc bẩn đột ngột trở nên rất hiếm, hoặc nếu bạn thấy phân rất nhạt màu, có máu, hay những thay đổi khác khiến bạn lo lắng, bạn được khuyến khích liên hệ với nữ hộ sinh, nhân viên y tế cộng đồng, bác sĩ nhi hoặc dịch vụ cấp cứu địa phương.
Học hỏi
Guide- Khoảng tuần thứ chín, nhiều em bé đang luyện tập những kỹ năng xã hội sớm, như giữ giao tiếp bằng mắt lâu hơn, mỉm cười đáp lại khuôn mặt hoặc giọng nói của bạn, và ê a đôi chút khi bạn nói chuyện hoặc hát.
- Vài lần mỗi ngày, trong vài phút khi bé bình tĩnh và tỉnh táo, bạn có thể hát một bài hát yêu thích, kể một câu chuyện ngắn xíu, hoặc từ từ di chuyển một món đồ chơi đơn giản, có độ tương phản cao từ bên này sang bên kia để bé thử dõi theo bằng mắt, và dừng lại khi bé quay mặt đi hoặc trông có vẻ mệt.
- Những lần tập sấp ngắn, luôn được quan sát, trên ngực bạn, ngang đùi, hoặc trên bề mặt phẳng giúp em bé luyện nâng và xoay đầu, sử dụng tay, và nhiều gia đình lồng ghép điều này vào sinh hoạt hàng ngày, chẳng hạn như trong khoảng thời gian dài bằng một bài hát hoặc bài đồng dao vài lần mỗi ngày.
Sources
- NHS – Chăm sóc em bé sơ sinh (0 đến 12 tuần)
- NHS – Giúp em bé của bạn ngủ
- HealthyChildren.org (AAP) – Phát triển cảm xúc & xã hội ở trẻ: Sơ sinh đến 3 tháng tuổi
- Mayo Clinic – Sự phát triển của trẻ sơ sinh: Sơ sinh đến 3 tháng
- NICE – Chăm sóc sau sinh đến 8 tuần sau sinh
This content is general information only and is not medical advice. If you are worried about your baby, contact your midwife, health visitor, paediatrician, or local emergency service.