🍼 Age-based baby guide
Khoảng 19–21 tháng, nhiều trẻ trở thành những “người tự lập tí hon” rất quyết tâm: trẻ có thể chạy, leo trèo, bế đồ chơi ở cả hai tay, thử nói những cụm từ hai từ ngắn, nhất quyết tự xúc ăn, và thể hiện rõ những điều thích và không thích khi tính cách, sự độc lập và khiếu hài hước của trẻ bắt đầu bộc lộ rõ.
Key points
Quick scan- Chạy, leo lên các đồ nội thất thấp, và kéo lê thùng hoặc túi khắp nhà là chuyện thường gặp lúc này, vì trẻ tập giữ thăng bằng và thích thử xem cơ thể mình làm được những gì.
- Nhiều trẻ ở giai đoạn này đã dùng được vài từ rõ ràng và có thể bắt đầu ghép hai từ lại với nhau, như “more milk” (thêm sữa) hoặc “bye bye car” (tạm biệt xe), trong khi vẫn còn dựa rất nhiều vào chỉ tay, gật đầu và kéo tay bạn.
- Bắt chước sinh hoạt hằng ngày trở thành trò chơi yêu thích, nên bạn có thể thấy trẻ đẩy xe nôi đồ chơi, khuấy nồi rỗng, giả vờ chải tóc, hoặc cẩn thận cho gấu bông ăn.
- Cảm xúc có thể thay đổi rất nhanh, từ cười khúc khích sang khóc, vì trẻ muốn được tự chọn và tự làm mọi việc nhưng vẫn còn cần rất nhiều sự giúp đỡ, điều này có thể dẫn đến những lần phản đối ầm ĩ hoặc cơn ăn vạ sớm.
- Trẻ có thể trở nên rất gắn bó với một số người, đồ chơi hoặc thói quen nhất định, chẳng hạn như lúc nào cũng muốn dùng cùng một chiếc cốc hoặc nghe cùng một câu chuyện trước giờ đi ngủ, vì sự đều đặn giúp trẻ cảm thấy an toàn.
- Những buổi chơi cùng bạn và thời gian ở cạnh các trẻ khác thường đi kèm với rất nhiều tiếng “của con!” và chưa chia sẻ được nhiều, nhưng chỉ riêng việc ở cạnh các bạn cùng tuổi cũng đã cho trẻ cơ hội luyện kỹ năng xã hội từ rất sớm.
Ăn uống
Guide- Khoảng 19–21 tháng, nhiều trẻ chủ yếu ăn các món của gia đình được cắt nhỏ vừa miệng, và thường muốn bắt chước cách người lớn ăn, bao gồm thử dùng nĩa, thìa hoặc cốc miệng rộng với sự hỗ trợ của bạn.
- Lứa tuổi này có thể đi kèm những ý kiến rất mạnh về chuyện ăn uống, khi một số trẻ đột ngột từ chối các món từng rất thích hoặc cứ đòi ăn đi ăn lại một món, vì vậy cha mẹ thường được khuyên hãy đưa ra kết hợp giữa món quen thuộc và một ít món mới cho trẻ nếm thử, mà không tạo áp lực.
- Cho trẻ giúp đỡ những việc đơn giản, như đặt các miếng trái cây lên đĩa hoặc chọn giữa hai món ăn vặt lành mạnh, có thể biến giờ ăn thành những khoảnh khắc học hỏi nhỏ về lựa chọn và sự độc lập, thay vì trở thành “cuộc chiến”.
Ngủ
Guide- Nhiều trẻ từ 19 đến 21 tháng vẫn cần ngủ khá nhiều trong 24 giờ, thường với một giấc ngủ ngày và giấc ngủ đêm, đôi khi bị gián đoạn bởi mọc răng, những kỹ năng mới đầy hào hứng hoặc cảm xúc mạnh.
- Một số gia đình nhận thấy giấc ngủ ngày ngắn lại hoặc dịch sang muộn hơn, và những thói quen nhẹ nhàng giúp thư giãn trước khi ngủ, như đọc truyện nhỏ nhẹ và tắt bớt đèn, có thể giúp báo hiệu rằng đã đến giờ nghỉ ngơi.
- Gọi bạn hoặc tự chui ra khỏi giường đi tìm bạn là chuyện khá phổ biến ở tuổi này, và việc giữ cho giờ đi ngủ luôn bình tĩnh, nhất quán, với cùng những câu nói ngắn và sự vỗ về giống nhau mỗi tối, có thể giúp trấn an trẻ mà vẫn duy trì được các ranh giới rõ ràng.
Đi tè và đi ị
Guide- Tã hoặc quần tập đi ướt rải rác trong ngày vẫn là bình thường ở tuổi này, và nhiều trẻ tiếp tục có phân mềm, thay đổi theo những gì trẻ ăn và uống, từ vài lần mỗi ngày đến ít hơn.
- Một số trẻ tỏ ra quan tâm sớm đến những gì xảy ra trong nhà vệ sinh, chẳng hạn như báo cho bạn khi trẻ đang đi tè hoặc đi ị, trốn vào một góc, hoặc muốn ngồi lên bô khi vẫn mặc quần áo; bạn có thể coi đó chỉ là những bước làm quen nhẹ nhàng, chứ chưa hẳn là dấu hiệu cần bắt đầu tập bỏ tã.
- Nói chuyện bình tĩnh về các bộ phận cơ thể, tã và nhà vệ sinh, và đọc những sách tranh đơn giản về việc dùng bô, có thể giúp trẻ học những từ ngữ và khái niệm cần sau này, ngay cả khi lúc này trẻ chưa sẵn sàng để khô ráo hoàn toàn.
Học tập
Guide- Những khoảng thời gian chơi ngắn, đều đặn trong ngày, như vài phút xếp chồng các khối, đẩy ô tô, hoặc ghép các hình đơn giản, mang lại rất nhiều cơ hội để trẻ luyện giải quyết vấn đề và kỹ năng tay–mắt mà không cần các “buổi học” dài, bài bản.
- Mỗi ngày vài lần, bạn có thể dành 5–10 phút cùng xem sách tranh, gọi tên những gì bạn thấy, dừng lại để trẻ chỉ tay hoặc thử nói một từ, và đi theo hứng thú của trẻ nếu trẻ muốn xem đi xem lại cùng một trang.
- Những khoảnh khắc hằng ngày dành cho hát, nhảy múa và trò chơi giả vờ đơn giản, như bắt chước tiếng kêu con vật, nấu một bữa ăn tưởng tượng, hoặc để trẻ “giúp” làm các việc nhà an toàn trong vài phút, có thể biến các sinh hoạt thường ngày thành thời gian học hỏi phong phú cho ngôn ngữ, vận động và sự tự tin.
Sources
- CDC – Các cột mốc phát triển ở 2 tuổi
- UNICEF – Các cột mốc phát triển của trẻ 2 tuổi
- NCT – Sự phát triển của em bé từ 18–21 tháng
- GOSH – Phát triển ngôn ngữ và lời nói (từ 12 đến 24 tháng)
This content is general information only and is not medical advice. If you are worried about your baby, contact your midwife, health visitor, paediatrician, or local emergency service.