Khoảng 37–39 tháng tuổi, nhiều trẻ cư xử như những “người lập kế hoạch nhỏ lắm lời”: trẻ có thể chạy nhảy, leo trèo một cách dễ dàng, dùng các câu ngắn để kể về kế hoạch và kỷ niệm, chơi các trò giả vờ với đồ chơi hoặc bạn bè lâu hơn, và đầy tự hào khẳng định “Con tự làm!” khi tính tự lập và thế giới xã hội của trẻ phát triển rất nhanh.

• Tầm 37–39 tháng, nhiều trẻ ăn cùng các bữa chính cơ bản giống gia đình, với thức ăn được chuẩn bị ở kích thước và độ mềm an toàn, và trẻ thường thích ngồi vào bàn, dùng nĩa nhỏ hoặc thìa, và uống từ cốc miệng rộng chỉ cần hỗ trợ một chút.
• Những “quan điểm mạnh mẽ” về đồ ăn rất thường gặp ở giai đoạn này, như chỉ muốn ăn cùng một bữa sáng mỗi ngày, từ chối món ăn vì nó chạm vào món khác, hoặc bất ngờ chê một món trước đây thích, nên nhiều bố mẹ tập trung bình tĩnh đưa ra nhiều lựa chọn bổ dưỡng trong vài ngày thay vì ép từng miếng.
• Để trẻ phụ giúp những việc đơn giản, như rửa trái cây, rắc phô mai, khuấy các hỗn hợp an toàn, hoặc chọn giữa hai món ăn vặt lành mạnh, có thể biến bữa ăn và bữa phụ thành khoảng thời gian học hỏi thư giãn về tính tự lập, phối hợp động tác và những cuộc trò chuyện ban đầu.

• Nhiều trẻ khoảng 37–39 tháng vẫn cần một giấc ngủ đêm kéo dài và có thể có hoặc không có giấc ngủ ngày, và một số gia đình nhận thấy đây là giai đoạn giấc ngủ trưa ngắn hơn, ít đều đặn hơn hoặc bắt đầu mất dần.
• Một trình tự đi ngủ quen thuộc, như dọn dẹp nhẹ nhàng, tắm rửa, mặc đồ ngủ, đọc một câu chuyện đơn giản và ôm ấp, thường giúp trẻ chuyển từ chơi đùa bận rộn sang nghỉ ngơi và đưa ra tín hiệu rõ ràng rằng ngày sắp kết thúc, dù trẻ có thể cố mặc cả “thêm một câu chuyện nữa”.
• Khi trí tưởng tượng phát triển, một số trẻ bắt đầu nói về giấc mơ, bóng tối hoặc tiếng động, nên nhiều gia đình dùng sự trấn an dịu dàng, một món đồ ôm yêu thích và ánh sáng dịu, đồng thời cố giữ ban đêm chủ yếu dành cho vỗ về và ngủ, thay vì những cuộc trò chuyện dài hoặc trò chơi mới.

• Trong khoảng 37 đến 39 tháng, có trẻ vẫn dùng tã hoặc quần tã, có trẻ chỉ dùng ban đêm, và có trẻ chủ yếu dùng bô hoặc nhà vệ sinh vào ban ngày, nên ở tuổi này có rất nhiều mức độ tập đi vệ sinh khác nhau và sự thay đổi thường diễn ra dần dần.
• Nhiều trẻ thể hiện rõ hơn dấu hiệu sắp đi tiểu hoặc đi ngoài, như tạm dừng chơi, bắt chéo chân, hoặc nói với bạn là trẻ cần đi, và các gia đình thường tận dụng những lúc này để gợi ý trẻ đi bô hoặc đi vệ sinh một cách thoải mái, không vội vàng hay gây áp lực.
• Nói đơn giản về việc đi tiểu, đi ngoài và lau chùi, dùng cùng những từ dễ hiểu mỗi lần, khen ngợi khi trẻ cố gắng và giữ cho mọi thay đổi diễn ra bình tĩnh, tự nhiên có thể giúp trẻ thêm tự tin, ngay cả khi chuyện “đi nhầm” và cần mang theo quần áo dự phòng vẫn là điều bình thường trong nhiều ngày.

• Những khoảng chơi ngắn, đều đặn trong ngày, như 5–10 phút xây tháp cao, ghép tranh giống nhau, làm các câu đố đơn giản, xâu hạt to với sự giúp đỡ, hoặc vẽ vòng tròn và nét thẳng, mang lại nhiều cơ hội để luyện giải quyết vấn đề, kiểm soát bàn tay và các kỹ năng lên kế hoạch sớm.
• Vài lần trong ngày, bạn có thể trò chuyện với trẻ về những gì hai người nhìn thấy, đếm các nhóm đồ chơi nhỏ hoặc bậc cầu thang, nói về màu sắc, kích thước và các cảm xúc đơn giản, và cùng xem sách tranh có câu lặp lại, giúp hỗ trợ ngôn ngữ, cảm nhận về số lượng ban đầu, trí nhớ và khả năng lắng nghe theo cách vui nhộn.
• Hoạt động vận động mỗi ngày, như nhảy theo vài bài hát, chơi đuổi bắt hoặc đá bóng, bước qua gối đệm, nhảy từ bậc thấp an toàn vào vòng tay bạn, hoặc tham gia các trò chơi “chuẩn bị, sẵn sàng, đi” trong vài phút mỗi lần, giúp xây dựng sức mạnh, thăng bằng, kỹ năng xã hội và niềm vui khi cử động cơ thể đang lớn, đồng thời trẻ học cách làm theo hướng dẫn đơn giản và chờ đến lượt.

Sources

• CDC – Các cột mốc phát triển ở 3 tuổi
• NHS – Trẻ chập chững biết đi 2–3 tuổi
• NHS – Các cột mốc phát triển ở 3 tuổi
• WHO – Chăm sóc nuôi dưỡng cho sự phát triển thơ ấu

This content is general information only and is not medical advice. If you are worried about your baby, contact your midwife, health visitor, paediatrician, or local emergency service.